Mỗi một con chó đều trải qua quá trình lão hóa, và có nhiều biểu hiện khác thường. Bài viết này sẽ khái quát lại để mọi người tìm hiểu kỹ hơn về các vấn đề liên quan đến sự lão hóa của con chó.
1. Khi nào thì chó được coi là “về già”?
Thật sự không có một độ tuổi chính xác để xác định chó của bạn đã “về già” hay chưa. Tuy nhiên, theo ý kiến của các bác sỹ thú y thì chó già là những con chó đang sống trong 1/3 những năm cuối của một con chó.
Ví dụ: vòng đời trung bình của giống chó cỡ lớn Great Dane là 9 năm, thì chó từ 6 – 9 tuổi được xem là chó già; hay giống chó cỡ nhỏ Poodle sẽ là năm 10 – 15 tuổi vì vòng đời trung bình của Poodle là 15 năm.
Đây không phải là những con số ước lượng chính xác mà chúng chỉ mang tính chất tham khảo và đối chiếu thêm. Vì thế, đừng quá phục thuộc vào những số liệu này bởi lẽ, lão hóa là một quá trình diễn tiến từ từ và kéo dài trong suốt cuộc đời.
Tùy vào từng trường hợp cụ thể, mà ta xác định “tuổi già” cho một con chó. Có những trường hợp, mặc dù chó đã được xác nhận là đã già vào độ tuổi nhất định, tuy nhiên, chúng vẫn hoạt động mạnh mẽ và năng động như lúc còn trẻ. Lại có một số trường hợp khác, chó chưa đến độ tuổi về già thì đã già do yếu tố thể chất hoặc bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài như chấn thương, gen xấu, môi trường bên ngoài, dinh dưỡng…
2. Thay đổi thường thấy nhất ở chó già là gì?
Bệnh răng miệng. Những nghiên cứu đã chỉ ra rằng hơn 80% chó bị bệnh về lợi, khi mới được 3 tuổi. Chế độ chăm sóc răng miệng bao gồm đánh răng, kiểm tra răng miệng, và cạo vôi răng nên được duy trì thường xuyên.
Chó già thường có xu hướng thay đổi màu lông => đen thành trắng, giống như người gọi là tóc bạc.
3. Vận động có quan trọng đối với chó già?
Rất quan trọng. Các bài tập luyện và sự giám sát của chủ nuôi rất quan trọng đối với bất kì giai đoạn nào trong đời sống của chó. Tuy nhiên, với chó già, bạn cần điều chỉnh mức độ và cường độ luyện tập phù hợp với thể chất của chó. Nếu chó già không sử dụng cơ bắp, chúng sẽ mất khối lượng cơ, và dần dần gặp khó khăn trong việc di chuyển. Những bước đi ngắn thường xuyên hay bơi lội sẽ giúp chó giữ dáng và kiểm soát cân nặng. Nếu chó nhà bạn đang bị viêm khớp, các khớp cứng và sưng đỏ, hãy thêm một đoạn đường ray để giúp chó lên xuống cầu thang dễ dàng. Việc này không những giúp chó già vận động, mà còn làm giảm áp lực cơ thể lên các khớp gối, giúp chó già mạnh khỏe hơn.
4. Nhu cầu dinh dưỡng và sinh hoạt cho chó già thay đổi như thế nào?
Một trong những căn bệnh nghiêm trọng mà chó già thường gặp nhất là béo phì. Tuy nhiên, căn bệnh này lại rất dễ phòng tránh và ngăn ngừa. Khi già đi, tốc độ chuyển hóa trong cơ thể chó suy giảm, nên lượng năng lượng cần thiết sẽ giảm xuống. Nếu bạn tiếp tục cho chó già ăn lượng thức ăn như khi còn trẻ, thì cơ thể chúng sẽ dễ tích tụ mỡ, dẫn đến khả năng mắc các bệnh khác như cao huyết áp, viêm khớp…
Ngoài ra, nếu chó già sống trong miền khí hậu lạnh, bạn hãy đặt giường của chó ở một nơi ấm áp trong căn nhà. Điều này sẽ đặc biệt hữu ích nếu chó già bị bệnh viêm khớp. Bạn cũng nhớ chích ngừa đầy đủ cho chó già, vì khi già đi, cơ thể chúng không còn đề kháng tốt như khi còn trẻ, dễ mắc phải những bệnh nhiễm trùng.
5. Da, lông của chó già sẽ thay đổi như thế nào?
Da và lông sẽ thay đổi khi chó già đi như vùng lông quanh mép sẽ có màu xám, bộ lông mỏng đi và nhạt màu. Ngoài ra, khi lông chó già mỏng và nhạt màu còn là báo hiệu của chứng suy dinh dưỡng hay một loại bệnh khác. Bạn nên đưa chó đi bác sỹ thú y để kiểm tra. Nếu chó già được chuẩn đoán là bình thường, bạn nên bổ sung axít béo như omega 3 và omega 6 để da lông chó già khỏe hơn. Nhưng nếu da của chó già cũng mỏng đi, kém đàn hồi, dễ rách và bị tổn thương, bạn nên kiểm tra thêm xem, trên người chó già có xuất hiện các vết bầm, cục u, hay những vết thương không lành nào không. Sau đó, đưa chó già và những đồ vật có thể gây ra các vết thương trên đến bác sỹ thú y để chẩn bệnh.
6. Tại sao chó già không nhận ra chủ và từ chối các câu mệnh lệnh?
Hầu hết chủ nuôi và bác sỹ thú y nghĩ rằng đây chỉ là dấu hiện của quá trình lão hóa tự nhiên. Tuy nhiên, những dấu hiệu này (và dấu hiệu khác – như lạc trong nhà, thay đổi giờ giấc ngủ, nhầm lẫn, và giảm sự chú ý) có thể là triệu chứng của bệnh Rối Loạn Nhận Thức. Nếu bạn nghĩ rằng chó già có những dấu hiệu của bệnh Rối Loạn Nhận Thức, hãy mang chó đi khám ngay. Hiện tại, bệnh này chưa có thuốc đặc trị. Tuy nhiên, bạn có thể dùng Anipryl để điều trị triệu chứng trên. Nếu loại thuốc này có tác dụng tốt ở chó già nhà bạn, chó già sẽ phải uống thuốc trong suốt quãng đời còn lại.
7. Một số vấn đề trên chó già gây khó khăn chủ nuôi
1. Ảnh hưởng của thuốc đối với thú già
Thuốc thường được xem như con dao hai lưỡi, ngoài tác dụng đặc trị bệnh nó còn có những phản ứng phụ tác động lên cơ thể , kéo dài có thể gây ra các hiện tượng sụt hoặc tăng cân, ói mữa, suy sụp, hôn mê, mất cân bằng, khát nước không kiểm soát, chảy nhiều nước bọt, run rẩy … Những hiện tượng này góp phần làm cho thể trạng thú và tình trạng bệnh nếu có dường như bị trầm trọng hơn. Để phát huy được tính tích cực của thuốc, cần phải có sự quan tâm của chủ nuôi và sự thận trọng của bác sĩ khi chẩn định trên thú già
2. Sự lên cân trên chó già
Trên cơ thể chó già có sự thay đổi về hormone làm giảm sự trao đổi chất ảnh hưởng đến sự biến dưỡng của cơ thể có khuynh hướng tích nhiều mỡ. Các bệnh về khớp gây đau đớn và hạn chế sự vận động, chế độ sử dụng thuốc và phản ứng phụ gây tăng cân.
Sự lên cân trên thú già thường đi kèm với những bệnh lý tim mạch, béo phì, tiểu đường, khớp..
Để hạn chế sự lên cân trên thú già, sự hỗ trợ từ chủ nuôi đặc biệt quan trọng trong chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ, giảm béo, giảm chất giàu năng lượng và giúp đỡ tập luyên vận động như đi bộ hoặc chơi đùa
3. Sự giảm cân trên chó già
Khi chó già bị giảm cân cần lưu ý các vấn đề sau : có còn ăn không, vấn đề răng, miệng và nướu răng, có viêm khớp cổ không. Tuổi tác và thuốc men sẽ làm giảm khả năng khứu giác và vị giác nên giảm tính thèm ăn. Rối loạn chuyển hóa, bất ổn về gan, tim mạch cũng có thể gây sụt cân
Để cải thiện tính thèm ăn , chủ nuôi có thể chia nhỏ bữa ăn, đặt nước và thức ăn ở cùng một chỗ hoặc có thể thiết kế nâng cao khay ăn ngang với đầu để thú dễ nhận dạng và lấy thức ăn.
4. Mùi hôi chó
Mùi hôi trong miệng có thể gây ra do vấn đề bệnh răng miệng, những ổ sưng trên nướu răng, vôi răng.
Mùi cá ươn trong miệng có thể kết hợp với chứng chán ăn và thường hay ói liên quan đến bệnh lý gan.
Mùi nước tiểu có liên quan đến bệnh lý thận.
Mùi ngọt hoặc mùi trái cây thường liên quan đến tiểu đường.
5. Trằn trọc vào đêm
Cần theo dõi những vấn đề liên quan đến khớp, hội chứng ED ( Elbow Dysplasia ) -> hổ trợ bằng nệm mềm.
Những bất ổn tiểu tiện về đêm do tuổi già.
Hội chứng CCD (Canine Cognitive Dysfunction), suy chức năng nhận thức trên chó già tương tự như hội chứng Alzeimer trên người.
6. Ngủ lơ mơ vào ban ngày
Do có cảm giác chán chường, suy sụp do khả năng nghe, nhìn kém; hạn chế vận động do viêm khớp ; do rối loạn giấc ngủ đêm vì bất ổn tiểu tiện.
Thuốc, hormone, vấn đề tim mạch cũng gây trạng thái ngủ lơ mơ ban ngày.
CCD thường gây trạng thái lang thang bất ổn về đêm và ngủ lơ mơ ban ngày.
7. Táo bón
Trên thú già các hoạt động trên đường tiêu hóa đều bị giảm, nhu động ruột giảm, hấp thu nước và dưỡng chất giảm, dễ mắc các vấn đề về xương khớp khiến chúng ù lì hơn , vận động giảm nên dễ bị chứng táo bón. Để cải thiện, cần tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn, giúp chúng tập luyên đi bộ và kiểm tra sức khỏe cho chúng thường xuyên để loại bỏ các nguyên nhân khác như khối u đại tràng, bướu tuyến tiền liệt trên chó đực ….
Ngoài những bất ổn về sức khỏe, rối loạn hành vi do tuổi già đã nêu trên, vật nuôi khi về già thường hay bị điếc do lão hóa thính lực. Khi chó bị điếc, giai đoạn đầu chúng tỏ ra rất nhạy cảm với những chuyển động , tiếng vỗ tay, tiếng dậm chân nên chủ nuôi có thể hướng dẫn chúng bằng cách ra dấu hiệu.
Bên cạnh đó, sự giảm dần thị lực – mù cũng thường xảy ra trên chó già và sự nỗ lực của chủ nuôi giúp đỡ chúng thật là vô giá, người chủ nuôi có thể sắp xếp đồ đạc, vật dụng ngay ngắn tạo không gian rộng rãi, giúp chúng thoải mái nhận diện lối đi; chận các lối lên cầu lên để tránh bị té ngã.
Trầm trọng hơn nữa là chứng suy giảm chức năng nhận thức trên chó già, chúng quên dần mọi thứ, quên ăn, quên uống, quên ngủ, quên vị trí chỗ ở …. Cho đến lúc quên tất cả mọi thứ.
Tóm lại, nuôi một vật nuôi từ khi chúng còn nhỏ đến khi già, ngoài việc nuôi cho chúng ăn uống để tồn tại, chăm sóc y khoa khi chúng bệnh đau, và khi tuổi già của chúng đến, chúng cần nhiều hơn sự quan tâm, tình yêu thương và trách nhiệm của chủ nuôi.
Nếu bạn muốn tìm hiểu rõ hơn về các vấn đề thường gặp khi chăm sóc ở chó già và các dịch vụ khác tại Phòng Khám Thú Y Đà Nẵng Family Pet. Bạn có thể liên hệ trực tiếp với số hotline: 0384224247. hoặc facebook. Phòng khám thú y Đà Nẵng có các dịch vụ cấp cứu chó mèo 24/7, khám và điều trị tại nhà, chích ngừa , tẩy giun, pet shop,…. Hân hạnh được phục vụ quý khách.
